Trong khoảng 3 tuần kể từ xung đột tại Trung Đông nổ ra, giá vàng thế giới ghi nhận những phiên biến động mạnh chưa từng có. Trái với kỳ vọng trở thành tấm khiên trú ẩn an toàn khi căng thẳng địa chính trị leo thang, giá kim loại quý lại đang biến động mạnh và xuất hiện những phiên giảm sâu, đồng thời đối diện nhiều yếu tố khó dự báo.
Cụ thể, kim loại quý quốc tế từng đạt đỉnh kỷ lục hơn 5.594 USD/ounce hồi cuối tháng 1 và cũng có thời điểm giảm tới 25%, về sát vùng 4.100 USD/ounce (phiên 23/3) trước khi bật tăng trở lại. Vàng đã mất giá gần 10% trong tuần trước - mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 9/2011.
Vai trò trú ẩn của vàng ra sao?
Trả lời phóng viên Dân trí, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới (WGC), nhận định những kỳ vọng về lãi suất đang cho thấy mức độ chi phối đối với giá vàng lớn hơn so với dự kiến ban đầu.
Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ về việc duy trì lập trường chính sách “lãi suất cao trong thời gian dài” đã củng cố sức mạnh của đồng USD và đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng lên, qua đó tạo ra áp lực đáng kể lên giá vàng.
Ngoài ra, lạm phát do giá năng lượng tăng cao, xuất phát từ xung đột liên quan đến Iran, cũng góp phần vào diễn biến này. Yếu tố này làm giảm khả năng cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn và tiếp tục duy trì lợi suất thực ở mức cao - vốn được xem là một trở ngại lớn đối với các tài sản không sinh lợi suất như vàng.
Trong bối cảnh hiện tại, WGC cho rằng căng thẳng địa chính trị kéo dài cùng với giá năng lượng gia tăng có xu hướng thúc đẩy dòng vốn chảy vào các tài sản định giá bằng đồng USD, từ đó phần nào làm suy yếu vai trò trú ẩn an toàn truyền thống của vàng.
Theo ông Shaokai Fan, vàng trong lịch sử đã thể hiện mức độ ổn định cao và thường là một trong những nhóm tài sản phục hồi sớm sau các giai đoạn căng thẳng của thị trường, nhưng vàng không hoàn toàn tránh khỏi các biến động trong ngắn hạn.
“Trong các đợt điều chỉnh mạnh, nhà đầu tư có thể bán bớt vàng nhờ tính thanh khoản cao của tài sản này nhằm đáp ứng các yêu cầu ký quỹ hoặc gia tăng lượng tiền mặt nắm giữ, qua đó khiến giá vàng tạm thời suy yếu dù vẫn giữ vai trò trú ẩn an toàn”, ông nói.
Dù các yếu tố vĩ mô như lợi suất thực gia tăng, đồng USD mạnh lên và hoạt động tái cơ cấu danh mục đầu tư đang gây áp lực lên giá vàng, những yếu tố này nhiều khả năng chỉ mang tính tạm thời hơn là xuất phát từ các yếu tố nền tảng dài hạn. Theo chuyên gia của WGC, vai trò trú ẩn an toàn cốt lõi của vàng vẫn được duy trì.
Năm 2025 vừa rồi là năm kỷ lục về nhu cầu vàng toàn cầu, khi lần đầu tiên vượt mốc 5.000 tấn, chủ yếu nhờ vào các quỹ ETF cũng như vàng thỏi và vàng xu trong thị trường bán lẻ. Trong tương lai, đại diện WGC kỳ vọng nhu cầu đầu tư sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, được thúc đẩy bởi bối cảnh địa chính trị khó lường, triển vọng tăng trưởng thấp hơn và các chính sách tiền tệ mang tính hỗ trợ.
Những yếu tố nào ảnh hưởng đến vàng thời gian tới?
Trước câu hỏi về liệu có dấu hiệu nào cho thấy các nhà đầu tư châu Á đang mua vào khi vàng giảm giá, đại diện WGC đưa ra quan điểm hiện vẫn còn quá sớm để khẳng định chắc chắn rằng các nhà đầu tư châu Á có mua vàng khi giá giảm hay không, nhưng các đợt giảm gần đây của giá vàng đã tạo cơ hội mua vào.
“Ví dụ, đợt điều chỉnh giá vàng vào tháng 10/2025 có thể đã góp phần thúc đẩy mức mua vàng cao hơn từ các ngân hàng Trung ương, như chúng tôi quan sát được trong quý IV/2025”, ông nói.
“Đáng chú ý, giá vàng đã giảm nhẹ mặc dù bối cảnh địa chính trị ngày càng leo thang, điều này trái ngược với vai trò trú ẩn an toàn truyền thống của vàng”, ông nói thêm.
WGC nhận định, thời gian tới, nếu các hạn chế về nguồn cung dầu kéo dài và gây áp lực lạm phát, điều này có thể tạo ra áp lực giảm giá vàng. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị leo thang, liên quan tới nhiều quốc gia hơn hoặc bất ổn lan rộng hơn trong các liên minh toàn cầu, điều này có thể thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn và hỗ trợ giá vàng.
Ngoài các tác động trực tiếp từ xung đột, WGC lưu ý rằng diễn biến lãi suất Mỹ, sức mạnh của đồng USD cùng hoạt động mua vàng của các ngân hàng Trung ương vẫn là những yếu tố chính ảnh hưởng tới hiệu suất của vàng trong ngắn và trung hạn.
